Açı nedir?

Açı, gökyüzünde iki gezegen arasındaki derece cinsinden uzaklıktır. Gezegenler doğum anında hangi derecede duruyorsa, aralarındaki bu mesafe belirli bir açı türü oluşturur: 0 derece kavuşum, 60 derece altmışlık, 90 derece kare, 120 derece üçgen, 180 derece karşıt açı. Moon Shine AI'daki doğum haritası ekranı bu açıları çizgilerle gösterir, her renk farklı bir açı türünü işaret eder.

Derece hesabı nasıl işler?

Doğum haritası bir daire, tam 360 derece. Her gezegen bu dairenin üzerinde bir noktada durur. İki gezegen arasındaki açı, aralarındaki en kısa yay mesafesidir, saat yönü fark etmez. Güneş Koç'ın 15. derecesinde, Ay ise İkizler'in 15. derecesinde duruyorsa (Koç'ın başından sayınca bu 75. dereceye denk gelir), aradaki fark 60 derecedir. Bu da bir altmışlık açı demektir.

Astrologlar açıyı hesaplarken burç sınırlarını değil, toplam derece pozisyonunu kullanır. Koç 0. derece kabul edilir, oradan başlayarak her burç 30 derece ekler. Balık'ın son derecesi 360'a çok yakındır. Yani Koç ile Balık komşu görünse de aradaki gerçek açı hesaba göre değişir, göze göre değil dereceye göre bakılır.

Bilgisayar öncesi dönemde astrologlar bu hesabı efemeris tablolarından elle çıkarırdı. Bugün yazılım saniyeler içinde yapıyor. Ama mantık aynı kaldı: iki nokta arasındaki açısal fark, gökyüzündeki gerçek konumdan türetiliyor.

Majör açılar hangi derecede kurulur?

Beş açı klasik astrolojide majör kabul edilir. Kavuşum 0 derece, iki gezegen neredeyse aynı noktada durur, enerjileri birbirine karışır. Altmışlık 60 derece, akıcı ve destekleyici kabul edilir. Kare 90 derece, sürtünme ve harekete geçirici gerilim taşır. Üçgen 120 derece, kolay akan ama bazen tembelleşen bir uyum kurar. Karşıt açı ise 180 derece, iki gezegen dairenin tam zıt uçlarında durur, bir denge ya da çekişme kurulur.

Bu beş derecenin dışında minör açılar da var: yarım kare 45, sesquikare 135, kentil 72, semisekstil 30. Çoğu okulda bunlara daha az ağırlık verilir. Bir doğum haritasında majör açı sayısı genelde 10 ila 20 arasında değişir, kişiden kişiye ciddi fark gösterir.

Derece tam 90 ya da 120 tutmasa da açı sayılır. Burada devreye orb giriyor.

Orb toleransı ne işe yarar?

Orb, açının tam dereceden sapma payıdır. Güneş ile Mars arasındaki açı 92 derece ise, bu hâlâ bir kare kabul edilir, çünkü 90 dereceye 2 derece orb içindedir. Güneş ve Ay gibi ışıklar için orb payı geniş tutulur, genelde 8-10 derece. Küçük gezegenler ve asteroitlerde bu pay 3-5 dereceye kadar daralır.

Orb daraldıkça açı daha güçlü sayılır. 1 derecelik bir kare, 7 derecelik bir kareden çok daha baskındır haritada. Bazı yazılımlar ve astrologlar farklı orb tabloları kullanır, bu yüzden aynı harita iki ayrı kaynakta birkaç açı farkıyla listelenebilir. Bu bir hata değil, tercih meselesi.

Uygulayan ve ayrılan açı ne demek?

İki gezegen aynı anda aynı hızda hareket etmez. Biri diğerine yaklaşıyorsa buna uygulayan açı denir, tam dereceye henüz varılmamıştır ama yaklaşılmaktadır. Gezegen tam dereceyi geçip uzaklaşmaya başladıysa bu ayrılan açı olur. Uygulayan açılar genelde daha canlı ve geleceğe dönük hissedilir, ayrılan açılarsa geçmişte kalan bir sürecin izini taşır.

Hızlı gezegen (Ay, Merkür, Venüs, Mars) yavaş gezegene (Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün, Plüton) yaklaşırken kurduğu açı, çoğu zaman kişinin o dönem hissettiği baskıyı ya da fırsatı işaret eder. Yavaş gezegenler kendi aralarında kurduğu açılarsa yıllarca sürer, kuşak temalarına daha yakın durur.

Transit yorumlarında hangi gezegenin uygulayan, hangisinin ayrılan olduğu bazen tarihin kendisinden bile daha çok şey anlatır.